Isolatie aangebracht, maar telt deze wel volledig mee voor uw energielabel?
door Kees Peerdeman
Waarom een kwaliteitsverklaring bij isolatiemateriaal belangrijker kan zijn dan de dikte alleen.
U laat uw dak isoleren met 12 centimeter PIR-platen. De aannemer werkt alles netjes af met gipsplaten. Een flinke investering, met als doel een comfortabelere woning, een lagere energierekening en een beter energielabel.
Maar wanneer de energieadviseur langskomt, blijkt dat de verwachte isolatiewaarde niet zomaar kan worden overgenomen.
Hoe kan dat?
Het antwoord ligt vaak bij de kwaliteitsverklaring, productspecificaties en de bewijslast van de aangebrachte isolatie.
Niet iedere isolatieplaat van 12 centimeter is hetzelfde
De dikte van isolatie is belangrijk, maar zegt niet alles over de isolerende werking.
Zo kunnen PIR, EPS, minerale wol en andere isolatiematerialen bij dezelfde dikte verschillende isolatiewaarden hebben.
Daarbij spelen drie begrippen een belangrijke rol:
- Lambdawaarde (λ): de warmtegeleidingscoëfficiënt van een materiaal. Hoe lager deze waarde, hoe beter het materiaal isoleert.
- Rd-waarde: de warmteweerstand van de afzonderlijke isolatielaag. Hoe hoger, hoe beter.
- Rc-waarde: de warmteweerstand van de totale constructie, bijvoorbeeld een dak of gevel. Hierbij worden onder andere de opbouw, bevestigingen en eventuele koudebruggen meegenomen.
Een PIR-plaat van 120 mm met een lambdawaarde van 0,022 W/mK heeft bijvoorbeeld een theoretische Rd-waarde van ongeveer 5,45 m²K/W.
Maar die Rd-waarde is niet automatisch gelijk aan de Rc-waarde die voor de complete dakconstructie mag worden gebruikt.
Wat is een kwaliteitsverklaring?
Een gecontroleerde kwaliteitsverklaring onderbouwt de energetische prestaties van een specifiek product of een bepaalde constructie.
In Nederland worden dergelijke verklaringen voor energieprestatieberekeningen geregistreerd door BCRG: het Bureau Controle en Registratie Gelijkwaardigheidsverklaringen.
Een BCRG-verklaring kan onder meer vermelden:
- De naam van de fabrikant en het exacte product.
- Het unieke registratienummer.
- De toepasselijke NTA 8800-rekenmethodiek.
- De dikte van het isolatiemateriaal.
- De bijbehorende Rc-waarden voor verschillende toepassingen.
- De voorwaarden waaronder deze waarden mogen worden toegepast.
De verklaring is dus niet zomaar een folder waarin de fabrikant beweert dat zijn product goed isoleert.
Het gaat om gecontroleerde technische prestaties die onder de vermelde voorwaarden gebruikt kunnen worden voor een energieprestatieberekening.
Wat gebeurt er als er géén kwaliteitsverklaring is?
Stel dat een woning is geïsoleerd met 120 mm isolatieplaten.
Situatie A – De isolatie is aantoonbaar, maar er is geen gecontroleerde kwaliteitsverklaring.
De energieadviseur stelt vast welk isolatiemateriaal is gebruikt en hoe dik de isolatielaag is.
Wanneer voldoende gegevens beschikbaar zijn, kan de isolatiewaarde volgens de geldende opname- en rekenregels worden bepaald, eventueel met voorgeschreven standaardwaarden.
De isolatie telt dan dus niet per definitie als nul mee.
Wel kan de berekende waarde lager uitvallen dan de eigenaar op basis van de productinformatie had verwacht.
Situatie B – Er is een passende gecontroleerde kwaliteitsverklaring.
De energieadviseur controleert of het daadwerkelijke product, de dikte en de toegepaste constructie overeenkomen met de verklaring.
Als dat zo is, kan de daarin opgenomen Rc-waarde worden gebruikt onder de geldende voorwaarden.
Dit kan een nauwkeuriger en mogelijk gunstiger resultaat opleveren.
Situatie C – De isolatie zit volledig achter gipsplaten en er zijn geen bewijsstukken.
Hier ontstaat een ander probleem.
De energieadviseur kan mogelijk niet vaststellen welk materiaal is gebruikt, hoe dik het is en waar het precies is aangebracht.
In dat geval kunnen voorgeschreven forfaitaire waarden noodzakelijk zijn, bijvoorbeeld op basis van het bouwjaar.
De werkelijke verbetering van de woning komt dan mogelijk onvoldoende terug in het energielabel.
Hoe verwerkt Vabi deze informatie?
Vabi EPA is software waarmee energieadviseurs energieprestatieberekeningen kunnen uitvoeren volgens de geldende systematiek.
Bij de invoer van een dak, vloer of gevel wordt rekening gehouden met de vastgestelde constructie-eigenschappen en de beschikbare technische onderbouwing.
Vabi beschikt bovendien over een koppeling met de BCRG-databank voor onder andere constructies.
Een energieadviseur kan hierdoor relevante gecontroleerde kwaliteitsverklaringen selecteren, mits deze beschikbaar en toepasselijk zijn.
Ontbreekt een geschikte verklaring, dan moet de adviseur de isolatiewaarde op een andere toegestane wijze bepalen.
Het programma maakt van een onbekend materiaal niet automatisch een gecertificeerd isolatieproduct.
De kwaliteit van het energielabel begint daarom bij een juiste opname en goede documentatie.
Hoe ziet een goede kwaliteitsverklaring eruit?
Een bruikbare BCRG-verklaring bevat ten minste een herkenbaar product, fabrikant, registratienummer, toepassingsgebied, technische prestatiewaarden en eventuele verwerkingsvoorwaarden.
Een algemene brochure, CE-markering of commerciële productomschrijving is niet automatisch hetzelfde als een gecontroleerde BCRG-verklaring.
Ook een Declaration of Performance (DoP), oftewel prestatieverklaring, kan relevante technische informatie leveren. Deze kan onder de geldende opnamevoorschriften worden gebruikt, maar is niet hetzelfde document als een BCRG-verklaring.
Ons advies: regel de bewijslast vóórdat de isolatie wordt weggewerkt
Bij renovaties adviseren wij om niet alleen te kijken naar de prijs en de dikte van isolatiematerialen, maar ook naar hun aantoonbare energetische prestaties.
Vraag de aannemer vooraf om:
- Het exacte merk en type isolatiemateriaal.
- De product- en prestatieverklaring (DoP).
- De eventuele gecontroleerde BCRG-kwaliteitsverklaring.
- Een specificatie van de toegepaste dikte en opbouw.
- Foto’s tijdens de uitvoering, waarop het materiaal, de dikte en de locatie zichtbaar zijn.
- Een duidelijke factuur met materiaalgegevens en uitvoeringsadres.
Bewaar deze stukken bij het woningdossier.
Zo voorkomt u dat kostbare verduurzamingsmaatregelen later onvoldoende kunnen worden onderbouwd.
Waarom is dit belangrijk voor verhuurders en vastgoedbeleggers?
Een beter energielabel kan niet alleen bijdragen aan de verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van een woning, maar ook invloed hebben op de WWS-puntentelling en daarmee op de maximaal toegestane huurprijs in het gereguleerde segment.
Een verschil in energielabel kan daardoor financiële gevolgen hebben.
Dat betekent niet dat iedere kwaliteitsverklaring automatisch tot een betere labelklasse leidt. De uitkomst is afhankelijk van de volledige woning en alle overige energetische eigenschappen.
Maar het zou zonde zijn wanneer een investering in isolatie niet optimaal wordt gewaardeerd doordat de documentatie ontbreekt.
PMA Makelaardij & Beheer – verduurzamen begint niet alleen bij goed materiaal, maar ook bij de juiste onderbouwing.
Wij adviseren woningeigenaren en vastgoedbeleggers over energielabels, WWS-puntentellingen en de mogelijke gevolgen van verduurzamingsmaatregelen voor hun vastgoed.
Verduurzamen & subsidie Bereken de mogelijke investering, subsidie en het effect van verduurzaming op uw vastgoed.
WWS 2027 en het energielabel Lees waarom het energielabel van belang is voor de WWS-puntentelling van huurwoningen.
Is een kwaliteitsverklaring verplicht voor een energielabel?
Niet voor iedere isolatietoepassing. Een energieadviseur moet de prestatie vaststellen volgens de geldende opname- en rekenregels. Wanneer een passende BCRG-verklaring beschikbaar is, gelden voorwaarden voor de toepassing daarvan.
Telt isolatie zonder BCRG-verklaring mee?
Ja, dat kan. Wanneer de aanwezige isolatie voldoende aantoonbaar is, kan deze volgens de voorgeschreven methode worden gewaardeerd. Het ontbreken van bewijs kan wel tot een minder gunstige berekening leiden.
Wat is het verschil tussen een Rd- en een Rc-waarde?
De Rd-waarde beschrijft de warmteweerstand van een afzonderlijke isolatielaag. De Rc-waarde beschrijft de warmteweerstand van een complete constructie, zoals een dak, vloer of gevel.
Hoe controleer ik een kwaliteitsverklaring?
Zoek in de BCRG-databank naar de fabrikant, productnaam of registratiecode. Controleer of het exacte product, de dikte, constructie en toepassingsvoorwaarden overeenkomen met de werkelijke uitvoering.
Welke foto’s moet ik maken voordat isolatie wordt afgewerkt?
Fotografeer de productverpakking of markering, de materiaaldikte, de plaats van de isolatie, de constructieopbouw en het aangebrachte oppervlak. Bewaar daarnaast de facturen en productdocumentatie.
Is uw isolatie goed verwerkt in het energielabel?
U heeft geïnvesteerd in verduurzaming. Maar wordt de aangebrachte isolatie ook correct gewaardeerd?
PMA helpt u met energielabelopnames, verduurzamingsadvies en inzicht in de eventuele gevolgen voor uw WWS-puntentelling.
